Tag Archief van: zadel

Och dit past wel.

Och dit past wel.

Er zijn helaas nog steeds mensen die denken dat een zadel past als het niet van het paard rolt en het paard niet heftig protesteert.
Als je gaat kijken naar het lichaam van het paard zowel in stilstand als in beweging en bedenk dan dat er ook nog is een ruiter op gaat zitten.
Voor een ruiter die nooit met een goed passend zadel heeft gereden is het lastig om te voelen of een zadel goed ligt en het paard er goed onder loopt.

Stel je voor dat iemand met zijn duim heel hard in de spier in je onderarm knijpt. Als het goed is, is je reactie om weg te lopen van de pijn.
Stel je nu voor dat iemand op dezelfde plek drukt met dezelfde druk maar dan met de palm van zijn hand.
Dit is het verschil tussen een druk punt en verdeelde druk. Bedenk je dat een paard met een zadel dat niet goed past dit een uur of soms meer moet verdragen.

Het is dus belangrijk dat je een zadel goed laat aanmeten, geregeld laat checken maar vooral te leren om pijn en ongemak bij je paard te herkennen.

Karina Beck en Cristina Wilkins

Interview met Katja Winderickx Dierenarts bij Lingehoeve

Katja Winderickx van de Lingehoeve:

We moeten ons meer focussen op de kern van het probleem.

Tekst: Floortje de Rover | Foto: Lingehoeve

Wat voor opleiding heb je gedaan?

Na mijn middelbare school ben ik diergeneeskunde gaan studeren aan de universiteit van Gent, daarna heb ik in 2016 het ISELP examen gehaald en ben ik daardoor internationaal gecertificeerd (www.iselp.org). De ISELP is een opleiding die gaat over het bekijken van het bewegingspatroon van paarden en het nader onderzoeken door middel van onder andere echografie en röntgenologie. Je leert hier hoe je deze moet maken en aflezen en verdiept je dus echt in de orthopedie van het paard. Iedere dierenarts mag deze opleiding volgen maar niet iedereen is in staat of wilt deze ook afronden en het certificaat hiervan halen. Er zijn op dit moment ongeveer 80 dierenartsen over de hele wereld die dit behaald hebben. In 2018 heb ik daarnaast ook het examen voor stralingsdeskundige niveau 3 gehaald.

Waarom ben je dit beroep gaan doen?

Ik ‘zat’ al in de paarden toen ik een klein kind was. Van thuis uit hadden we springpaarden. Dan is het als kind een kleine stap om te denken “ik wil diergeneeskunde gaan doen”. Dit wist ik al op 12-jarige leeftijd en ging toen ook al mee met de dierenarts. Mijn ouders zeiden immers “als je het echt wilt moet je eerst kijken of je dat dan ook leuk genoeg vindt om je beroep van te maken.” Maar ik ben nooit van mening veranderd en ben dan ook dierenarts geworden.

Hoelang doe je dit al?

Ik ben afgestuurd in 2004 waarna ik ben begonnen in een gemengde praktijk waarin ik zowel paarden, koeien als gezelschapsdieren heb behandeld. Later ben ik geleidelijk aan meer naar de paarden gegroeid. Hier bij Lingehoeve Diergeneeskunde  doe ik voornamelijk de orthopedie en natuurlijk nog wel wat spoedgevallen ‘s avonds en in het weekend.

Hoe vaak kom je problemen tegen die echt terug te herleiden zijn naar een slecht passend zadel?

Bij ons eigenlijk niet zoveel. Ik denk dat dit komt omdat mensen hier vaak komen wanneer ze eigenlijk alle andere dingen hebben uitgesloten en het zadel dus al is nagekeken en eventueel aangepast. Wij zijn immers een tweedelijns kliniek en onze patiënten zijn vaak al nagekeken door de fysiotherapeut, hoefsmid, tandarts, zadelpasser en bitfitter.

 

Wat is dan de meeste voorkomende oorzaak? (Bijv. te krappe boom, lengte van het zadel of slecht gevulde kussens)

Allemaal een beetje hetzelfde, bij een te lang zadel zien we vaak problemen in de lendenen. Wanneer het kopijzer te krap is, zien we dat de paarden meer moeite hebben met het voorwaarts brengen van de voorbenen. Wij hebben niet echt 1 specifiek probleem wat wij meer zien.

Wat voor problemen zijn dit veelal?

Vooral spierpijn in de rug, problemen met onvoldoende ruggebruik tijdens het rijden, verzet bij het rijden en problemen met verzamelen. Ook problemen met protractie in de voorbenen/ de paslengte en caudale hals problemen komen voor. Als je kijkt naar wat zie je aan de buitenkant, dan zie je wel eens kale plekken of afgebroken haren.

Hoe herken je dat dit van zadel of singel afkomstig is?

Als er kale plekken zijn of afgebroken haren op de plaats waar het zadel ligt, dan is het zadel vaak de boosdoener. Als je deze afwijkingen niet ziet, dan is dat is natuurlijk niet zo makkelijk om te beoordelen. Ik doe in deze gevallen naast mijn klinisch onderzoek uitgebreide beeldvorming door middel van echografie en röntgenologie en als je ziet dat daar dan verder geen afwijkingen mee aan het licht komen maar het paard wel spierpijn of gevoeligheid vertoont, dan wil ik in eerste instantie het zadel door een goede zadelfitter laten nakijken vooraleer ik dan verder onderzoek zou doen.

Zijn deze veelvoorkomende problemen vaak nog te verhelpen?

Ja als het echt primair door het zadel is gelukkig wel. Als je dan het zadel aanpast zie je wel vrij vlot dat er positieve vooruitgang is. Het is wel belangrijk om uit te sluiten dat alleen dat probleem is en dat er geen onderliggende problemen zijn zoals bot- of weke delen problemen.

Hoeveel paarden met singelnijd kom je tegen die uiteindelijk toch maagzweren blijken te hebben?

Best veel eigenlijk. Wij raden mensen altijd aan dat het verstandig is om te onderzoeken wat de oorzaak is van de singelnijd. Het is wel een hele opdracht voor mensen aangezien het paard een nacht moet vasten en dorsten voor het onderzoek. Wanneer het paard maagzweren blijkt te hebben, is dit gelukkig in de meeste gevallen goed te behandelen. Eigenaren krijgen naast de medicatie dan ook een voedingsadvies en management mee dat op het individuele paard is afgestemd.

Is deze singelnijd vervolgens vaak wel blijvend of neemt dit gedrag meestal af?

Gelukkig neemt het gedrag meestal af en verdwijnt vaak volledig. Paarden zijn eerlijke dieren, als het probleem weg is, zie je zelden dat het gedrag/de tik blijft bestaan.

Vind je dat het zadel voldoende aandacht krijgt bij de gemiddelde ruiter, juist te weinig of wordt er misschien wel te snel naar gewezen bij problemen?

Bij onze klanten krijgt het zadel genoeg aandacht.

Wat is volgens jou de ideale manier van bewegen, zowel onder het zadel en in vrijheid?

Als we kijken naar de fysiologie van het paard dan is afwisseling in beweging erg belangrijk. Dus niet 100 keer dezelfde oefening herhalen want hij moet nog net even wat beter maar ook tevreden zijn met wat er die dag is gelukt. Ook om blessures te vermijden is het raadzaam om afwisseling in te bouwen. Dit geldt dus ook voor het type oefening. Ik word nog altijd blij als ik hoor dat paarden weidengang krijgen en dat ze naar buiten kunnen en lekker paard kunnen zijn. Ik kan me voorstellen dat mensen voorzichtig willen zijn met hun paard en dat ze een beetje huiverig zijn om paarden op het land te laten maar ik denk toch dat het goed is.

Hoe kijk jij naar de huidige manier van paarden houden en rijden?

Bij de paarden die hier komen denk ik dat de verzorging goed is. Ik denk dat de mensen echt hun best doen. Het is goed dat er steeds meer aandacht komt voor het welzijn van paarden en dat we daar belang aan hechten.

Als je een paard hebt behandeld is het ontwikkelen van een gezonde houding en bewegingspatroon onder de ruiter best belangrijk lijkt me. Het ene paard neemt minder snel de juiste houding aan dan de andere en niet elke ruiter heeft het talent of de begeleiding om het paard hierbij te helpen. Hoe ga jij hiermee om?

Dat is zeker waar, elk paard is een individu. Elk paard heeft dus een therapie op maat nodig, hierin merk ik dat het zijn vruchten afwerpt wanneer er een goede samenwerking is tussen de trainer, de zadelmaker, de hoefsmid, de fysiotherapeut of de osteopaat en de dierenarts. Dat wij samen een plan hebben. Ik ben dus ook vaak veel aan het bellen met deze mensen om te overleggen hoe we dit nu het beste kunnen aanpakken voor zowel het paard als de ruiter. Daarin denk ik dat je veel kan bereiken.

Wat is het effect van het high low syndroom/ongelijke hoeven op de beweging en asymmetrie van de rug?

Het heeft effect op de biomechanica, daar kan je niet omheen. Dit zien wij vooral in de schouders, hals en de rug. Hier zie je dan een andere belasting van de spieren en vaak een verschillend bewegingspatroon in de voorbenen. Dat is wel iets waar je goed op moet letten.

Is dit dan nog te behandelen?

Je kan moeilijk de ene voet plots net zo kort maken als de andere bij volwassen paarden. Het is dan ook niet echt behandelen maar eerder managen van het probleem wat we doen. De hoeven neigen vaak naar nog slechter worden: de hogere voet wil hoger worden en de lagere voet lager. We moeten ons van dit fenomeen bewust zijn en goed in de gaten houden dat het niet erger wordt.

In hoeverre hebben scheve schouders, ene hoger of boller dan de andere, invloed op de beweging van het paard?

Dit hangt af van de oorzaak, we moeten ons meer focussen op de kern van het probleem. Als je daarachter komt, kan je veel beter begrijpen waarom het paard dit doet en is het noodzakelijk om de oorzaak aan te pakken of in ieder geval te verbeteren.

Wat raad jij aan bij “blijvende” asymmetrie zoals een hunters bump met betrekking op een rijpaard?

Het belangrijkste is om te onderzoeken waar dit vandaan komt. Waarom dit zo is en hoe dit is ontstaan. Veel paarden zijn licht asymmetrisch, vaak is hier een reden voor of een onderliggende oorzaak. Als je dit weet, kan je er wat aan doen.

Kom je wel eens paarden tegen die in theorie nog wel kunnen rijden maar door een misvorming van de rug of bepaalde rugproblemen geen zadel meer op kunnen?

Nee eigenlijk niet. Misschien bij een gebroken schoft, dit kan overigens goed genezen maar er blijft een afwijking in de vorm. Hier kan door een goede zadelpasser nog een correct passend zadel voor worden aangemeten zodat het paard nog prima kan worden gereden.

Hoe denk jij dat we paardenwelzijn in zijn algemeenheid kunnen vergroten en dit kunnen laten zien aan de buitenwereld (niet paardenmensen)?

Door kennis en kunde onder de betrokken partijen te vergroten, dit is altijd goed. Dit is ook een deel van het ISELP-idee, om kennis te delen. Hoe je dit dan aan de buitenwereld moet laten zien is voor mij lastig te beantwoorden aangezien dit niet mijn expertise is.

Hoe zie jij de samenwerking tussen zadelspecialisten en dierenartsen, werk je zelf op regelmatige basis samen met zadelpassers en hoe belangrijk vind jij deze samenwerking?

Samenwerking is goed! Ikzelf heb minder contact met zadelpassers aangezien het paard vaak al door een bekwaam iemand is gezien en dus een goed passend zadel heeft. Maar wanneer ik samenwerk met zadelpassers ben ik er vaak heel blij mee.

Wij weten helaas niet altijd wat het probleem is geweest met het zadel. Hierin is er wel verbetering in overdracht van informatie mogelijk denk ik.

Hoe kunnen we deze samenwerking verbeteren?

Wij merken dat de mensen vaak niet goed meer weten wat er precies aan de hand was met het zadel en wat er is aangepast. Daarnaast zien mensen niet altijd het belang in van de informatie die de zadelpasser geeft. Het is fijn zijn als deze informatie schriftelijk vastgelegd wordt zodat de mensen dit ook aan hun dierenarts kunnen laten lezen.

Als je als zadelpasser weet dat een klant naar een dierenarts gaat, is het goed om van tevoren de dierenarts even te bellen en aan te geven wat jij gezien en gedaan hebt. Een paard is thuis soms toch iets anders en dat kan nuttige informatie zijn voor de dierenarts. Ook kan het zo zijn dat je bepaalde dingen hebt gezien waarvan je denkt dat dit onderzocht moet worden, dit kan je dan meteen aangeven bij de dierenarts.

Het belangrijkste is de communicatie. Wanneer je met elkaar praat kan je doorvragen en bepaalde dingen toch beter uitleggen of bespreken.

Wat is in jouw ogen het ideaalplaatje als het gaat om deze samenwerking en de samenwerking met andere paarden specialisten?

In het ideale plaatje stel ik me voor dat we met z’n allen rond het paard staan en dan met z’n allen aan het paard werken. De zadelmaker kijkt naar het zadel, de bitfitter naar het bit, de hoefsmid naar de hoeven, enzovoorts. We hebben allemaal hetzelfde doel, het beste voor het paard. Hierin is overleg en communicatie het allerbelangrijkste.

 

 

De invloed van het postuur van de ruiter op het zadelpassen.

Waar moet je op letten als je een zadelpasser uitkiest?